Udugen Taiga - Saidash Mongush

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2016/05/udugen-taiga-saidash-mongush.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=qx8hrhBZJ98endofvid [starttext]

Boventoonzang, (Mongools: chuumi) ook keelzang genoemd, is een in Centraal of Noord-Azië ontwikkelde zangtechniek. Met name Mongolië en de Russische deelrepubliek Toeva staan bekend om hun keelzangers maar ook andere volkeren, zoals de Altai, Chakassen, Basjkieren, Kazakken en Oezbeken praktiseren het en zelfs de Ainu van Japan, de Inuit van Alaska en Canada, de Saami van Lapland en de Xhosa van Zuid-Afrika kennen een vorm van boventoonzang, waaruit blijkt hoe oud deze zangkunst is.

Door heel bewust gebruik te maken van formanten is het mogelijk om naast de door de stembanden veroorzaakte grondtoon, de boventonen daarvan zo te versterken dat er als het ware een extra stem ervaren wordt.

Door bijvoorbeeld een (lage) toon te zingen en de mondstand te veranderen: oe – oo – uu – eu – ie hoort men bij de gelijkblijvende grondtoon een stijgende melodie. Boventoonzang vraagt veel oefening, stembeheersing en concentratie. Bij het boventoonzingen moet men als het ware zingen vanuit buik en onderrug, waarbij een zeer ontspannen houding en een goed contact met de grond belangrijk is.

Boventoonzingen wordt veel gebruikt in combinatie met klankschalen.

Dit lied wordt gezongen in het "Tuvan" de taal die gesproken wordt in Zuidelijk Siberië

Udugen Taiga - Saidash Mongush

Ödügen Tayga Çurttugla men

Öle Sigen Çıttıgla men.

Çalım tayga çurttugla men

Şağanak sigen çıttıgla men

Ötüken taygasinda yurtlarim ben

Islak çimen koklarim ben.

Çalımlı taygada yurtlarım ben.

Ardıç, çimen koklarım ben...

Tegenwoordig wordt een soortgelijke techniek aangeleerd aan zangeressen van o.a. death metal groepen ...hier kan je er eentje bezig zien =]

[endtext]

Udugen Taiga - Saidash Mongush

Het Spinnerslied - Garry Hagger

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2014/09/het-spinnerslied-garry-hagger.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=e_LjoECOvEE#t=76endofvid [starttext]

Dit liedje werd door de lokale VVV uitgeroepen tot het volkslied van de gemeente waar ik woon. Spinnen was er tot midden vorige eeuw één van de belangrijkste economische activiteiten. De tekst werd, destijds neerschreven door toenmalig "schoolmeester" René Van De Velde en  naar ik bij monde van Opa vernam, zelfs een tijdlang aangeleerd op de plaatselijke scholen.

In 2000 mocht 'Het spinnerslied' opnieuw vanonder het stof toen de uit onze Wuitensgemeente afkomstige zanger Garry Hagger het op CD uitbracht en vertolkte tijdens het massaspel 'Vuur over Dijkenland' waarvan bovenstaande video getuigt.

“Spin onder bomen, zing in uw dromen, als de nachtegalen slaan en de bloemen opengaan.” werd in korte tijd weer eventjes populair, maar tegenwoordig weten nog weinig Hammenaren dat hun gemeente een eigen volkslied heeft.

Voor wie het zich toch nog zou herinneren en graag het hele lied wil kunnen meezingen schrijf ik hieronder de tekst even neer :

Het spinnerslied

van René Van De Velde

Spin uw draad o spinner

als het wielken  draait,

en de bomen ruisen

en het haantje kraait.

Spin vol lust en wonne

tot het avondrood.

God schenkt u zijn zonne,

zegen, kroost en brood.

Spin onder bomen,

zing in uw dromen,

als de nachtegalen slaan

en de bloemen open gaan.

Draai aan uw wielke.

Hou van uw stielke,

zolang Gods zonne

schijne op uw baan.

Vader ook was spinner

bij een waterbron.

‘k Moest het wielken draaien

tot ik niet meer kon.

Moeders schaarse eten

brokkelde nog met vreugd.

‘k Zal het nooit vergeten

’t lied van mijn arme jeugd.

’t Beeld van mijn vader,

komt me steeds nader.

‘k Zie hem in morgenklaarte gaan (schemering staan),

‘k zie hem in avondschemering staan (-rouwte gaan).

Veel lieve rozen

heeft hij zien blozen,

trots al het boze van een doornen haag.

Zing uw schoonste liedje

lijk een nachtegaal.

Als uw draadje af is

weet dat God u haalt.

Zing zo lang ’t gegund is

tot er sterren staan

en de Heer u roepe

op zijn spinnersbaan.

Spin onder bomen,

zing in uw dromen,

als de nachtegalen slaan

en de bloemen open gaan.

Draai aan uw wielke.

Hou van uw stielke,

zolang Gods zonne

schijne op uw baan.

[endtext]

Het Spinnerslied - Garry Hagger

Comme facetta mametta - Wannes Van de Velde

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2013/11/comme-facetta-wannes-van-de-velde.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=747Hef4QfyIendofvid [starttext]... Wannes zingt samen met Roland Van Campenhout dit Napolitaans volksliedje dat terug te vinden is op zijn CD "In de maat van de seizoenen" waarvan de laatste twee strofen, zijn Aàntwaarpse vertaling zijn."

Comme Facette Mammeta? :

Quanno mámmeta t'ha fatta,
quanno mámmeta t'ha fatta...
Vuó' sapé comme facette?
vuó' sapé comme facette?...

Pe' 'mpastá sti ccarne belle,
pe' 'mpastá sti ccarne belle...
Tutto chello ca mettette?
tutto chello ca mettette?...

Ciento rose 'ncappucciate,
dint''a mártula mmescate...
Latte, rose, rose e latte,
te facette 'ncopp''o fatto!...

Nun c'è bisogno 'a zingara
p'andiviná, Cuncè'...
Comme t'ha fatto mámmeta,
'o ssaccio meglio 'e te!...

E pe' fá 'sta vocca bella,
e pe' fá 'sta vocca bella...
Nun servette 'a stessa dose,
nun servette 'a stessa dose...

Vuó' sapé che nce mettette?
Vuó' sapé che nce mettette?...
mo te dico tuttecosa...
mo te dico tuttecosa:

nu panaro chino, chino,
tutt''e fravule 'e ciardino...
Mèle, zuccaro e cannella:
te 'mpastaje 'sta vocca bella...

Nun c'è bisogno 'a zingara
p'andiviná, Cuncè'...
Comme t'ha fatto mámmeta,
'o ssaccio meglio 'e te...

E pe' fá sti ttrezze d'oro,
e pe' fá sti ttrezze d'oro...
Mamma toja s'appezzentette,
mamma toja s'appezzentette...

Bella mia, tu qua' muneta!?
bella mia, tu qua' muneta!?
Vuó' sapé che nce servette?
vuó' sapé che nce servette?...

Na miniera sana sana,
tutta fatta a filagrana,
nce vulette pe' sti ttrezze,
che, a vasá, nun ce sta prezzo!

Nun c'è bisogno 'a zingara,
p'andiviná, Cuncè'...
comme t'ha fatto mámmeta,
'o ssaccio meglio 'e te...


Ad oe móeder oe gemokt ee
ad oe móeder oe gemokt ee
wilde wete wa da' ze pakte?
wilde wete wa da' ze dee?
oem die vörme te creëren
oem da' vliês te zjenerere
en wa da' z'oe ee' gegeve
in oe cellen ee' geweve

onderd roêzen uitgelezen
in de vijzel fijngewreve
en dörbij ne liter melk
uit de móederlijke kelk
'k eb gin zigeunerin vandoeng
of gin waarzeggerij
óe dad oe móeder oe mokte
weet ek beter schat dan gij
óe dad oe móeder oe mokte
weet ek beter schat - dan gij


[endtext]

Comme facetta mametta - Wannes Van de Velde

Anda la banda - La Guardia Flamenca

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2012/08/anda-la-banda-la-guardia-flamenca.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=ccbQ2H-zRbcendofvid [starttext] Ambiance verzekerd wanneer je deze "Gentse" macha's over de vloer krijgt.


'La Guardia Flamenca' is een humoristische troep flamboyante flamencodanseressen die met hun straatacts het publiek moeiteloos inpalmen. In adembenemende pakjes of voluptueuze jurken brengen ze wervelend en kolderesk straattheater, doorspekt met dans en zang, zapateados en castañuelas, palmas en jaleo, muzikaal begeleid door een aantal warmbloedige toreros.

Hun repertoire bestaat uit zuiders getinte producties die bedoeld zijn voor straattheater, festivals of feestelijkheden, en die zowel buiten als binnen kunnen gebracht worden.
Typerend in de voorstellingen is de absurd-humoristische ondertoon. De ene keer botst het militaristisch karakter van een majorettenparade met de losgeslagen furie van de flamenco, een andere keer is er de opgeklopte tragiek van een bende hysterische femmes fatales die hun gemeenschappelijke geliefde maar niet kunnen vinden. Spektakel gegarandeerd! La Guardia Flamenca bestaat sinds 2005, en treedt  niet alleen op in thuisland België, maar ook in Frankrijk, Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Spanje, IJsland, Zuid-Korea, Singapore…
Hier ziet u ze aan het werk in het shoppingcenter Brazilië te Amsterdam vorig jaar januari.
Deze informatie en nog veel meer over die Macha's Flamenca vindt u op hun website.




[endtext]

Anda la banda - La Guardia Flamenca

Nguqo Ngqothwane - Miriam Makeba

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2012/08/nguqo-ngqothwane-miriam-makeba.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=CsFbDJcOm0Yendofvid [starttext]

... The Clicksong

Dit nummer is een bruiloftslied gezongen in het Xhosa.
Xhosa wordt gesproken door een slordige 18 procent van de Zuid-Afrikaanse bevolking wat ongeveer 7,9 miljoen mensen behelst. Het is de moedertaal van Nelson Mandela en van de huidige president Thabo Mbeki.

Tonen

Net zoals veel andere Bantoetalen is het Xhosa een toontaal, wat wil zeggen dat dezelfde combinatie van medeklinkers en klinkers een andere betekenis kan hebben al naar gelang de toon met een stijgende, vallende, hoge of lage intonatie wordt uitgesproken. Een van de meest opvallende kenmerken van deze taal zijn medeklinkers zoals bijvoorbeeld de Q of de X die "klikkend" uitgesproken worden.
Hierbij klokt of klikt de tong tegen het verhemelte, achterin de keel,  zodat de indruk ontstaat dat de woorden begeleid worden door handgeklap of het tegen elkaar tikken van ritmestokjes. Ook de C en de nG krijgen er zo 'n achterliggende klank bij, wat het Xhosa tot een uitzonderlijk ritmische spreektaal maakt.
In één van haar inleidingen zegt Makeba over dit nummer dat het lied gemakshalve de titel "The Click-song" meekreeg omdat de Xhosa-naam ervan, haast niet valt uit te spreken door ongeoefende Westerlingen, gezien de vele "Q"-'s en overige typische klanken in de originele titel. Maar mocht u er geen moeite mee hebben , dan volgt hier de tekst :
Let ook op het veranderlijke ritme dat het geheel nog ietsje spannender maakt ...

Nguqo Ngqothwane 

Igqira lendlela nguqo ngqothwane
Igqira lendlela nguqo ngqothwane
Sebeqabele gqi thapha bathi nguqo ngqothwane
Sebeqabele gqi thapha bathi nguqo ngqothwane
0



[endtext]

Nguqo Ngqothwane - Miriam Makeba

Voorstelling - Tenores di Bitti

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2011/10/voorstelling-tenores-di-bitti.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=mMddrMMqm00endofvid [starttext]

' Bitti' is een kleine plaatsje op Sardinië waar deze zangtraditie vandaan komt. Vandaar de naam ; "De tenoren van Bitti".
Gezien het om een traditie gaat, betekent het dat er gelijktijdig verschillende groepen zijn, die deze naam droegen en dragen.
Hun manier van zingen is net als het spelen op de launeddas, oeroud.
Van dergelijke in een halve cirkel staande zangers, vier in totaal , zijn afbeeldingen op vazen gevonden.

Hoe die Sardijnse zang precies in elkaar zit, wordt in dit filmpje duidelijk gemaakt, waar de Tenores di Bitti "Mialinu Pira" de stemverdeling uitleggen (laat u niet afschrikken door het Italiaans het wordt u vast wel duidelijk).
[endtext]

Voorstelling - Tenores di Bitti

Tenores di Bitti

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2011/10/tenores-di-bitti.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=RNFoeK82vzIendofvid [starttext] Om u een idee te geven, hoe het er in Sardinië zelf aan toe gaat, hoort u hier een groep wat oudere mannen die zingen ter gelegenheid van het in de vaart komen van een nieuwe veerboot. Wat meteen opvalt is, hoe gemakkelijk ze van toonsoort wisselen en dat ze in een halve cirkel opgesteld staan om elkaar beter te kunnen volgen. [endtext]

Tenores di Bitti

Tenore Monte bannitu - Bitti

[postlink]https://dagendauwsnotenbalk.blogspot.com/2011/10/tenore-monte-bannitu-bitti.html[/postlink]http://www.youtube.com/watch?v=7gU5mLP7JfMendofvid [starttext]Tenslotte ziet en hoort u hier een groep aan het werk tijdens opnames voor een Sardijns televisieoptreden[endtext]

Tenore Monte bannitu - Bitti